ملیت : انگلستان   -  قرن : 20 منبع : نخبگان خاور میانه

ديپلمات و افسر اطلاعاتي انگليس

در سالهاي ج.ج.2 با پوشش كاردار سفارت انگلستان در تهران و در واقع رئيس سرويس اطلاعاتي انگليس (MI-6) در ايران بود. ترات نقش مؤثري در عمليات تدارك سلطنت محمدرضا پهلوي در سال 1320ش./1941 داش تولد علاوه بر اين، وي در ايجاد حوادث سالهاي پس از شهريور 1320 (پس از تهاجم نظامي متفقين به ايران) نقش اصلي ايفا كرده اس تولد از جمله آنها شروع عمليات بازگرداندن سيد ضياء الدين طباطبايي از فلسطين به ايران (يك ماه قبل از سقوط رضاخان) بود كه منجر به بازگشت وي به تهران در سال 1322ش/1943 شد. بدين ترتيب، انگليسي ها قصد داشتند وي را به نخست وزيري برسانند كه ناكام ماندند.

دومين اقدام مهم ترات عبارت از عمليات اغتشاش در جنوب ايران اس تولد در سالهايي كه اتحاد جماهير شوروي با حمايت و تحكيم مواضع دموكرات ها در آذربايجان و كردستان در جهت خودمختاري و احتمالاً تجزيه اين سرزمينها تلاش ميكرد، متقابلاً انگلستان نيز طرح ايجاد آشوب هاي تجزيه طلبانه در جنوب ايران را براي ايجاد توازن قوا به سود خود تدوين و اجرا كرد! بر اساس اسناد منتشر شده، طرح مذكور در سال 1321ش، تدارك ديده شده بود.

همزمان با شعله ور شدن غائله آذربايجان، آلن چارلز ترات-گرداننده عمليات جنوب-در سال 1945م. به عنوان سركنسول انگلستان در خوزستان و فارس به جنوب رفت، ترات بوسيله شيوخ محلي سرسپرده و وابسته، به تشكيل «اتحاديه عرب خوزستان» دست زد. همزمان، وي به ايجاد شورش معروف به «نهضت جنوب» در فارس اقدام كرد و با اجيركردن سران ايل قشقايي و با همكاري برخي عناصر وابسته (نظير سرلشكر فضل الله زاهدي و قوام السلطنه) طرح آشوب «خودمختاري فارسي» را پياده كرده و پيرو آن، برادران قشقايي فارس را به اشغال مسلحانه خود درآوردند! ترات علاوه بر خوزستان و فارس، به اقدامات گسترده اي در منطقه بختياري و لرستان دست زد (با همكاري كلنل رجي فليچر كه غالب اوقات خود را بين ايلات و عشاير لر و بختياري ميگذراند!) هدف انگلستان از اين رشته عمليات اين بود كه در صورت موفقيت شوروي در استان هاي آذربايجان و كردستان، در استانهاي خوزستان و فارس و اصفهان نيز يك حكومت انگليسي قدرت را به دست گيرد (!) و پس از تصرف تهران به آذربايجان و كردستان حمله كند. در رشته عمليات يادشده، سرهنگ «چارلز گلت» سركنسول انگليس در اصفهان با ترات همكاري داشت.

از جمله اقدامات مهم ديگر ترات در ايران، عبارت از ايجاد روابط گسترده با سياستمداران ايراني و جذب آنها به سرويس جاسوسي انگلستان ميباشد. پس از شكست غائله آذربايجان و كردستان، اتحاد شوروي در يك اقدام تلافي جويانه دست به افشاي نقش ترات در حوادث و بلواهاي فارس و جنوب زد و نام او بتدريج به عنوان عامل بلواهاي جنوب به مطبوعات نيز كشيده شد. و لذا مجبور به ترك ايران شد!

ترات در كنار اقدامات جاسوسي و سياسي اش، ضمناً متخصص زبانشناسي، تاريخ طبيعي و پرنده شناسي و مسلط بر ادبيات فارسي بود و به آداب و رسوم ويژه ايرانيان آشنايي كامل داشت.

فعالیت ها : : مشاهیر / سیاست